Greinir Nafnorð Lýsingarorð Tölur Fornöfn Forsetningar Sagnir Aukasetningar

sagnir

nútíð

þátíð

lýsingarháttur þátíðar

núliðin tíð

þáliðin tíð

framtíð

samsettar sagnir

afturbeygðar sagnir

boðháttur

þolmynd

viðtengingarháttur

kennimyndalisti

nafnháttarmerkið zu

Þolmynd

(Passiv)

Germynd er algengasta mynd sagna. Þar er gerandinn frumlagið.

frumlag
gerandinn í nf.
umsögn
í germynd
andlag
þolandi í aukafalli
Er
(Hann
kauft
kaupir
das Buch
bókina)

Í þolmynd er áherslan lögð á þann eða það sem verður fyrir verknaðinum, þolandann. Þolandinn er frumlag í þolmyndarsetningu. Gerandanum er oft sleppt.

frumlag
þolandinn í nf.
umsögn
í þolmynd
Das Buch
(Bókin
wird gekauft.
er keypt)

Ef gerandinn er nefndur í þolmynd er notuð forsetningin von + þgf.
Dæmi: Das Buch wird von ihm gelesen. (Bókin er lesin af honum)

Myndun þolmyndar:

hjálparsögnin
werden
persónubeygð

+

aðalsögn
í
lýsingarhætti þátíðar
aftast í aðalsetningu
breytist aldrei


nútíð: Das Buch wird gekauft (Bókin er keypt)

þátíð:

Das Buch
wurde
gekauft
(Bókin var keypt)
núliðin tíð: Das Buch ist gekauft worden (Bókin hefur verið keypt)
þáliðið tíð:

Das Buch

war

gekauft
worden
(Bókin hafði verið keypt)
framtíð: Das Buch wird gekauft werden (Bókin mun verða keypt)

Kennimyndir af werden:
werden - wird - wurde - ist geworden (í þm: ist worden)

Eins og í íslensku er frumlag þolmyndarsetningar oftast í nefnifalli.

Þolfallsandlag í germynd verður að nefnifalli í þolmynd.

Dæmi:

Germynd Þolmynd
þolfall nefnifall
Er liest den Text.
(Hann les textann)
Der Text wird gelesen.
(Textinn er lesin)
Ich fragte dich.
Ég spurði þig)
Du wurdest gefragt.
(Þú varst spurð)
Er hat den Text gelesen.
(Hann las / hefur lesið textann)
Der Text ist gelesen worden.
(Textinn var / hefur verið lesinn)

Eins og í íslensku breytir þágufallsandlag í germynd ekki um fall þegar það verður frumlag þolmyndarsetningar.

Dæmi:

Germynd Þolmynd
þágufall þágufall
Sie hilft der Frau.
(Hún hjálpar konunni)
Der Frau wird geholfen.
(Konunni er hjálpað)
Sie half ihr.
(Hún hjálpaði henni)
Ihr wurde geholfen.
(Henni var hjálpað)

MAN í stað Þolmyndar

Þolmynd og germynd með ópersónulega fornafninu man eru notaðar jöfnum höndum.

Germynd Þolmynd
Man liest den Text.
(Maður les textann)
Der Text wird gelesen.
(Textinn er lesin)
Man lachte viel.
(Það var hlegið mikið)
Es wurde viel gelacht.
(Það var hlegið mikið)

 

 

Gert í Menntaskólanum á Akureyri 2002
©Sigrún Aðalgeirsdóttir sigrun@ma.is
síðast uppfært 16.09.2003