Greinir Nafnorð Lýsingarorð Tölur Fornöfn Forsetningar Sagnir Aukasetningar

sagnir

nútíð

þátíð

lýsingarháttur þátíðar

núliðin tíð

þáliðin tíð

framtíð

samsettar sagnir

afturbeygðar sagnir

boðháttur

þolmynd

viðtengingarháttur

kennimyndalisti

nafnháttarmerkið zu

Boðháttur

(Imperativ)

Notaður til að skipa eða bjóða eins og í íslensku.
Boðháttur er alltaf ávarp og er því aðeins til í þremur persónum (du - ihr - Sie).

Myndun: Hver er ávarpaður?

du (þú)

ihr (þið) Sie (þérun í et. og ft.) Sögnin sein (að vera)

Boðháttur í 2. persónu eintölu (du - þú)

Persónufornafninu du er alltaf sleppt í boðhætti.

Þrír flokkar í 2.p.et:

1. Oftast er notaður stofn sagnarinnar án endingar. Það má þó bæta -e við.

nafnháttur boðháttur
aufstehen
kommen
laufen
sich setzen
Steh(e) doch auf!
Komm(e) sofort!
Lauf(e) nicht so schnell!
Setz(e) dich!
(Stattu upp/farðu á fætur)
(Komdu strax)
(Gakktu/hlauptu ekki svona hratt)
(Sestu)
 

2. Endingunni -e verður að bæta við þegar stofn sagnar endar á -t, -d, -ig eða röð að samhljómum sem erfitt er að bera fram.

nafnháttur boðháttur

antworten
einladen
öffnen

Antworte sofort!
Lade sie doch ein!
Öffne
die Tür!
(Svaraðu strax)
(Bjóddu henni nú)
(Opnaðu dyrnar)
 

3. Sterkar sagnir sem hljóðverpast e>i eða e>ie í nútíð hljóðverpast einnig í boðhætti eintölu. Þær eru alltaf endingarlausar.

nafnháttur (2.p.et) boðháttur
essen (du isst)
helfen (du hilfst)
lesen (du liest)
Iss nicht so schnell!
Hilf deinem Bruder!
Lies den Text!
(Borðaðu ekki svona hratt)
(Hjálpaðu bróður þínum)
(Lestu textann)
 


Boðháttur í 2. persónu fleirtölu (ihr - þið)

Persónufornafninu ihr er alltaf sleppt í boðhætti.

Endingin -t bætist við stofn sagnarinnar. Boðhátturinn er því eins og sögnin í 2. persónu fleirtölu í nútíð.

nafnháttur (2.p.ft) boðháttur
kommen (ihr kommt)
laufen (ihr lauft)
antworten (ihr antwortet)
essen (Ihr esst)
helfen (ihr helft)
lesen (ihr lest)
sich setzen (ihr setzt euch)
Kommt sofort!
Lauft nicht so schnell!
Antwortet
sofort!
Esst
nicht so schnell!
Helft eurem Bruder!
Lest den Text!
Setzt euch!
(Komið strax)
(Hlaupið ekki svona hratt)
(Svarið strax)
(Borðið ekki svona hratt)
(Hjálpið bróður ykkar)
(Lesið textann)
Setjist)
 


Boðháttur í 3. persónu fleirtölu, þérun (Sie - þér)

Persónufornafninu Sie ekki sleppa.

Skipun er beint til einnar eða fleiri persóna sem eru þéraðar. Boðhátturinn er eins og 3. persóna fleirtölu í nútíð.

nafnháttur (3.p.ft) boðháttur
kommen (Sie kommen)
antworten (Sie antworten)
lesen (Sie lesen)
Kommen Sie sofort!
Antworten Sie sofort!
Lesen Sie den Text!
(Komið (þér) strax)
(Svarið (þér) strax)
(Lesið (þér) textann)
 


Boðháttur sagnarinnar sein (að vera) er óreglulegur:

2. p.et 2.p.ft þérun
sei!
Sei
ruhig!
(vertu rólegur)
seid!
Seid
ruhig!
(verið róleg)
Seien Sie!
(Seien Sie ruhig!
(Verið (þér) róleg)

 

 

Gert í Menntaskólanum á Akureyri 2002
©Sigrún Aðalgeirsdóttir sigrun@ma.is
síðast uppfært 16.09.2003