INNGANGUR

TALFRIN

MLHLJIN

SRHLJIN

SAMHLJIN

FINGAR

FORSA

Tvhlj

Fyrst verur fjalla um hefbundin tvhlj en auk ess eru til nokkur hefbundin tvhlj, sem heyrast framburi en eiga sr ekki srstk rittkn.

Tvhlj eru ger r tveimur einhljum. Tvhlj hefst v a bori er fram eitt ein hlj og lkur ekki fyrr en talfrin hafa veri hreyf til annig a lokin heyrist anna einhlj. slensku er fyrra hlji tvhljinu vinlega fjarlgara en hi sara.

Tkum sem dmi tvhlji , eins og orinu vla. egar etta tvhlj er bori fram hreyfist tungan upp vi. ess vegna er raunar hljasambandi a - n ess a hl veri milli hljanna. sama htt eru ll nnur tvhlj myndu me hreyfingu tungu fr einum myndunarsta annan.

Tvhljin slensku eru venjulega talin fimm:

- ei - au - - .

rj au fyrstu myndast me hreyfingu tungu a framgmi:

hefst a og lkur (a). Dmi: lsa (langt ), lsti (stutt ).

ei hefst e og lkur (e). Dmi: leysa (langt), leysti (stutt).

au hefst og lkur (). Dmi: laus (langt), laust (stutt).

Tv sustu hljin myndast me hreyfingu tungu a uppgmi:

hefst a og lkur (a). Dmi: lsu (langt), lstu (stutt).

hefst o og lkur (o). Dmi: slin (langt), slba (stutt).

Full sta er til a gta vel a tvhljunum. Srstaklega er nausynlegt a hyggja a framburi eirra egar au eru stutt.  

sgninni lra er langt. tinni lri er a stutt, en algengt er a heyra framburinn lari. Fleiri dmi: tla > atla, hgt > hagt, snskur > sanskur. hljfri ir tkni > „verur a."

sgninni beita er ei langt. tinni beitti er a stutt og oft bori fram betti og jafnvel bitti. sama htt: freisting > fresting > fristing, beint > bent > bint.

orinu laus er au langt. lausn er au hins vegar stutt og fyrir kemur frambururinn lsn ea jafnvel lusn. Einnig: austur > stur > ustur, laufsins > lfsins > lufsins.

orinu sl er langt en verur stutt samsetningum eins og slba. er oft sagt solba.

hefbundin tvhlj

Sast yfirfari 25.02.2001 - svp

 

 

Allur hfundarrttur essa efnis er hj Sverri Pli Erlendssyni.  Notkun er llum heimil, ekki sst eim sem kynnu a akka fyrir afnotin.   ll birting ellegar frekari tfrsla er h leyfi hfundar.